Voorbeeld balans eenmanszaak: zo ziet een balans er echt uit

7

Een balans van een eenmanszaak laat op een bepaald moment zien wat je bezit, wat je schuldig bent en wat er aan eigen vermogen overblijft. Links staat wat je hebt (activa), rechts staat hoe dat gefinancierd is (passiva). Beide kanten zijn altijd even groot. Dat is de kern van elke balans, ook voor een eenmanszaak.

Hieronder vind je een concreet voorbeeld van een balans voor een eenmanszaak, met uitleg per post. Zo begrijp je direct wat er in jouw eigen balans thuishoort en hoe je de cijfers leest.

Voorbeeld balans eenmanszaak (volledig overzicht)

Hieronder staat een eenvoudig maar realistisch voorbeeld van een balans voor een eenmanszaak. De bedragen zijn fictief en bedoeld als illustratie.

Valt je op dat de twee kanten in dit voorbeeld niet kloppen? Dat klopt. Een echte balans moet altijd in evenwicht zijn. In de praktijk zorg je dus dat elke post op de juiste plek staat en dat je niets vergeet. Het voorbeeld hierboven is bewust vereenvoudigd zodat je de structuur ziet; in een echte balans klopt de optelling altijd exact.

Wat staat er op de activa-kant?

De linkerkant van de balans toont alles wat de eenmanszaak bezit of tegoed heeft. Die bezittingen zijn opgesplitst in vaste activa en vlottende activa.

• Vaste activa zijn bezittingen die je langer dan een jaar gebruikt: een laptop, een auto op de zaak, machines of inventaris. Je schrijft ze jaarlijks af, waardoor ze in waarde dalen op de balans.
• Vlottende activa zijn bezittingen die binnen een jaar in geld veranderen: je bankrekening, openstaande facturen bij klanten (debiteuren) en eventuele voorraad.

Bij een freelancer of kleine dienstverlener zonder voorraad bestaat de activakant vaak voor een groot deel uit banksaldo en debiteuren. Dat is heel normaal.

Wat staat er op de passiva-kant?

De rechterkant laat zien hoe de bezittingen gefinancierd zijn. Dat kan met eigen geld of met geleend geld.

• Eigen vermogen bestaat bij een eenmanszaak uit het kapitaal dat je zelf ingebracht hebt en de winst die je in de zaak hebt gelaten. Er is geen aandelenkapitaal zoals bij een bv; het is gewoon jouw geld dat in het bedrijf zit.
• Vreemd vermogen (lang) zijn leningen met een looptijd langer dan een jaar, zoals een banklening.
• Vreemd vermogen (kort) zijn schulden die je binnen een jaar moet betalen: openstaande rekeningen van leveranciers (crediteuren), te betalen btw en nog te betalen belasting.

Het eigen vermogen bij een eenmanszaak: hoe werkt dat?

Bij een eenmanszaak is er geen apart rechtspersoon. Jij en je bedrijf zijn juridisch gezien één. Het eigen vermogen op de balans is dus jouw privévermogen dat in de zaak is geïnvesteerd, plus de opgebouwde winsten die je niet hebt opgenomen. Neem je geld op uit de zaak (een privéopname), dan daalt het eigen vermogen. Breng je geld in, dan stijgt het.

De winst van het lopende jaar voeg je aan het einde van het jaar toe aan het eigen vermogen. De belasting betaal je privé als inkomstenbelasting; die staat daarom apart als schuld op de balans zolang je hem nog niet hebt betaald.

Wanneer maak je een balans op als eenmanszaak?

Je stelt de balans minimaal eenmaal per jaar op, op de laatste dag van je boekjaar (meestal 31 december). Dit is de zogenoemde eindbalans. Die eindbalans is ook meteen de beginbalans van het nieuwe jaar. Je hebt de balans nodig voor je aangifte inkomstenbelasting, voor een eventuele aanvraag bij de bank en voor je eigen inzicht in de financiële gezondheid van je bedrijf.

Sommige eenmanszaken stellen elk kwartaal een tussentijdse balans op. Dat is niet verplicht, maar het geeft je eerder zicht op of je nog op koers zit.

Zelf opstellen of uitbesteden?

Een eenvoudige balans voor een kleine eenmanszaak kun je zelf opstellen, zeker als je een boekhoudprogramma gebruikt. Programma’s zoals Moneybird, e-Boekhouden of Snelstart maken de balans automatisch aan op basis van je ingevoerde transacties. Dat scheelt veel handwerk en verkleint de kans op fouten.

Heb je een complexere situatie, denk aan een zakelijke auto, afschrijvingen, een lening of gemengd gebruik van privé en zakelijk, dan is het verstandig om een boekhouder mee te laten kijken. De fout die ondernemers het vaakst maken is dat de balans niet sluit doordat privéopnames of belastingschulden niet goed zijn verwerkt.

Een balans opstellen hoeft niet ingewikkeld te zijn als je de structuur eenmaal begrijpt. Begin met de bezittingen aan de linkerkant, zet daar de schulden en het eigen vermogen tegenover aan de rechterkant, en controleer of beide kanten gelijk zijn. Klopt het niet, dan is ergens een post vergeten of dubbel geboekt. Dat is het signaal om de cijfers nog eens na te lopen.