Btw staat voor belasting over de toegevoegde waarde. Het is een belasting die je betaalt over de aankoop van goederen en diensten. Als consument zie je btw terug in de prijs van bijna alles wat je koopt. Als ondernemer ben je verplicht om btw te berekenen over je omzet en die af te dragen aan de Belastingdienst.
Btw is in Nederland een van de belangrijkste belastingen. De overheid haalt er ieder jaar tientallen miljarden euro’s mee op. Toch weten veel mensen niet precies hoe de belasting werkt, wie hem betaalt en welke tarieven er gelden. Hieronder vind je een complete uitleg.
Wat is btw precies?
Btw is een indirecte belasting. Dat betekent dat jij als consument de belasting betaalt, maar dat de ondernemer hem int en afdraagt aan de overheid. Je betaalt btw niet direct aan de Belastingdienst, maar via de prijs van wat je koopt.
Het woord “toegevoegde waarde” verwijst naar wat een bedrijf toevoegt aan een product of dienst. Een bakker koopt meel in, maakt er brood van en verkoopt dat. De waarde die hij toevoegt is zijn werk en zijn kennis. Over die toegevoegde waarde wordt belasting geheven. Elk bedrijf in de keten draagt alleen btw af over zijn eigen toegevoegde waarde, niet over de hele verkoopprijs.
De drie btw-tarieven in Nederland
In Nederland zijn er drie tarieven voor de btw:
- 21%: het standaardtarief. Dit geldt voor de meeste producten en diensten, zoals kleding, elektronica, kapper en reparaties.
- 9%: het verlaagde tarief. Dit geldt onder andere voor voedingsmiddelen, geneesmiddelen, boeken, tijdschriften en entreekaartjes voor musea of sportevenementen.
- 0%: het nultarief. Dit geldt vooral bij export naar het buitenland. Er wordt dan geen btw in rekening gebracht, maar de ondernemer behoudt wel het recht op aftrek van voorbelasting.
Sommige diensten zijn volledig vrijgesteld van btw. Denk aan zorg, onderwijs en financiële dienstverlening. Vrijgesteld is iets anders dan 0%: een ondernemer met vrijgestelde diensten mag de btw op zijn inkopen ook niet terugvragen.
Hoe werkt btw in de praktijk?
Stel, je koopt een paar schoenen voor 121 euro. Daarin zit 21 euro aan btw (het standaardtarief van 21%). De winkel telt die 21 euro op bij zijn btw-aangifte en draagt dit af aan de Belastingdienst.
Maar de winkel heeft zelf ook btw betaald toen hij de schoenen inkocht bij een leverancier. Die btw op inkopen heet voorbelasting. De winkel trekt zijn voorbelasting af van de te betalen btw. Hij draagt dus alleen het verschil af. Dit voorkomt dat btw dubbel wordt geheven in de keten.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld:
| Situatie | Bedrag excl. btw | Btw (21%) | Bedrag incl. btw |
|---|---|---|---|
| Inkoop schoenen door winkel | € 60,00 | € 12,60 | € 72,60 |
| Verkoop schoenen aan klant | € 100,00 | € 21,00 | € 121,00 |
| Af te dragen btw (verschil) | € 8,40 |
De consument betaalt de volledige 21 euro btw, maar de winkel draagt alleen het verschil van 8,40 euro af. De rest heeft de leverancier al afgedragen.
Wanneer heb je als ondernemer met btw te maken?
Zodra je ondernemer bent en belastbare leveringen of diensten verricht, ben je in principe btw-plichtig. Je bent dan verplicht om btw op je facturen te zetten, aangifte te doen en het saldo af te dragen of terug te vragen. Aangifte doe je per maand, kwartaal of jaar, afhankelijk van je omzet en de afspraken met de Belastingdienst.
Er is een uitzondering: de kleineondernemersregeling (KOR). Ondernemers met een jaarlijkse omzet tot 20.000 euro kunnen zich hiervoor aanmelden. Ze hoeven dan geen btw te rekenen of aangifte te doen, maar mogen ook geen voorbelasting meer terugvragen. Of dat voordelig is, hangt af van je situatie.
Btw op je factuur: wat moet erop staan?
Als btw-plichtige ondernemer moet je facturen voldoen aan wettelijke eisen. Verplichte vermeldingen zijn onder andere je naam en adres, je btw-identificatienummer, de factuurdatum, een uniek factuurnummer, een beschrijving van de geleverde goederen of diensten, het bedrag exclusief btw, het toegepaste btw-tarief en het btw-bedrag zelf.
Klopt er iets niet op een factuur, dan kan de ontvanger de btw mogelijk niet terugvragen. Zorg dus dat je facturen compleet zijn.
Veelgestelde vragen over btw
Betaal ik als particulier btw?
Ja. Als consument betaal je btw in de winkelprijzen. Je ziet het alleen niet altijd apart, omdat de prijs inclusief btw wordt getoond. Op je kassabon staat soms wel uitgesplitst hoeveel btw je hebt betaald.
Kan ik btw terugvragen?
Alleen als je ondernemer bent. Particulieren kunnen btw in principe niet terugvragen. Ondernemers kunnen de btw op zakelijke inkopen als voorbelasting aftrekken, mits ze zelf ook btw-plichtig zijn.
Wat is het verschil tussen inclusief en exclusief btw?
Exclusief btw is de prijs zonder belasting. Inclusief btw is de prijs die je daadwerkelijk betaalt. Ondernemers communiceren vaak in exclusief btw-prijzen; consumenten zien altijd de inclusief prijs.
Is btw hetzelfde in heel Europa?
Nee. Elk EU-land stelt zijn eigen btw-tarieven vast, binnen de kaders van Europese regels. Het standaardtarief in de EU moet minimaal 15% zijn. In Nederland is dat 21%, in Luxemburg is het standaardtarief lager. Bij handel over de grens gelden speciale regels.
Btw raakt iedereen, of je nu consument of ondernemer bent. Als consument betaal je het altijd mee in de prijs. Als ondernemer ben je de schakel die de belasting int en afdraagt. De Belastingdienst geeft op zijn website uitgebreide informatie over de regels en tarieven als je als ondernemer precies wilt weten wat er van je wordt verwacht.
