Het btw hoge tarief bedraagt 21% en is het standaardtarief in Nederland. Dit tarief geldt voor verreweg de meeste goederen en diensten. Als er geen uitzondering van toepassing is, reken je altijd 21% btw. Het is daarmee de standaard, niet de uitzondering.
Nederland kent ook een verlaagd tarief van 9%, maar dat geldt alleen voor een specifieke, wettelijk vastgelegde lijst van goederen en diensten, zoals voedsel, geneesmiddelen en bepaalde culturele activiteiten. Valt iets niet op die lijst, dan is het hoge tarief van toepassing.
Waarop is het btw hoge tarief van toepassing?
Het 21%-tarief geldt voor alle goederen en diensten waarvoor geen uitzondering bestaat. In de praktijk gaat het om een breed scala aan producten en diensten. Denk aan:
- Kleding en schoeisel
- Elektronica en witgoed
- Meubels en woninginrichting
- Auto’s, fietsen en andere voertuigen
- Bouwmaterialen
- Advocaten, accountants en andere zakelijke dienstverleners
- Reclame en marketingdiensten
- Kappers en schoonheidssalons
- Sportartikelen (niet de toegang tot sport zelf)
- Software en digitale producten
De logica is eenvoudig: 21% is de norm. Alleen als de wet uitdrukkelijk een uitzondering maakt, geldt een lager tarief of een vrijstelling. Twijfel je, dan is 21% in vrijwel alle gevallen de veilige keuze.
Hoe bereken je 21% btw over een bedrag?
Btw bereken je over de netto prijs (exclusief btw). Bij het hoge tarief vermenigvuldig je het nettobedrag met 1,21 om de totaalprijs te krijgen. Andersom: om btw terug te rekenen uit een brutobedrag, deel je door 1,21.
| Situatie | Berekening | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Prijs exclusief btw naar inclusief | Netto × 1,21 | €100 × 1,21 = €121 |
| Btw-bedrag apart berekenen | Netto × 0,21 | €100 × 0,21 = €21 |
| Btw terugrekenen uit brutobedrag | Bruto / 1,21 | €121 / 1,21 = €100 netto |
Op een factuur vermeld je altijd het nettobedrag, het btw-percentage (21%), het btw-bedrag en de totaalprijs inclusief btw. Dit is wettelijk verplicht als je btw-plichtig bent.
Verschil tussen 21% en 9%: de hoofdregel
Het onderscheid tussen het hoge en het verlaagde tarief zit niet in de prijs van een product, maar in de categorie. Eten in een restaurant betaal je over het algemeen 9% btw, maar een maaltijdbezorgservice via een app hanteert ook 9% voor de maaltijd zelf. Een kapper rekent echter 21%, ook al is dat een persoonlijke dienst net als een massage bij een erkende fysiotherapeut, die juist vrijgesteld kan zijn.
Die categorisering zorgt in de praktijk soms voor verwarring. Een boek (papier) valt onder 9%, maar een e-book valt ook onder 9% (dit is in Nederland al enige tijd gelijkgetrokken). Opleidingen en cursussen kunnen vrijgesteld zijn van btw als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen, maar zakelijke trainingen zonder erkende status vallen doorgaans onder het hoge tarief van 21%.
Wanneer mag je de btw als ondernemer aftrekken?
Als btw-plichtige ondernemer betaal je het hoge tarief door aan je klanten, maar je mag de btw die je zelf betaalt op inkopen en kosten (de voorbelasting) terugvragen bij de Belastingdienst. Dat geldt ook voor aankopen waarover 21% btw is berekend. Voorwaarde is dat de kosten zakelijk zijn en dat je beschikt over een geldige factuur met het btw-bedrag apart vermeld.
Ben je particulier of gebruik je iets privé, dan is aftrek niet mogelijk. En ondernemers die onder de kleineondernemersregeling (KOR) vallen en kiezen voor vrijstelling, berekenen helemaal geen btw aan hun klanten, maar kunnen dan ook geen voorbelasting terugvragen.
Veelgestelde vragen over het hoge btw-tarief
Geldt 21% btw ook voor diensten vanuit het buitenland?
Dat hangt af van de situatie. Bij diensten van buiten de EU aan Nederlandse btw-plichtige ondernemers geldt vaak de verleggingsregeling: de btw wordt dan verlegd naar de afnemer. Bij aankopen van buitenlandse webshops buiten de EU is btw verschuldigd bij invoer.
Mag ik kiezen welk tarief ik toepas?
Nee. Het tarief ligt wettelijk vast. Pas je bewust het verkeerde tarief toe, dan riskeer je een naheffing plus rente van de Belastingdienst. Twijfel je over het juiste tarief, raadpleeg dan de website van de Belastingdienst of een belastingadviseur.
Wat als ik per ongeluk 9% in plaats van 21% heb berekend?
Dan moet je het verschil alsnog afdragen. Je klant heeft ook te weinig betaald. Je kunt een creditfactuur sturen en een nieuwe factuur opstellen, of het verschil via een aanvullende factuur rechtzetten. Doe dit zo snel mogelijk, voor de aangifte over het betreffende tijdvak.
Het hoge btw-tarief van 21% is voor de meeste ondernemers dagelijkse praktijk. De vuistregel is simpel: twijfel je over een uitzondering, controleer dan eerst of het product of de dienst expliciet op de lijst voor 9% of vrijstelling staat. Zo niet, dan is 21% van toepassing.
