Een eenmanszaak overnemen betekent dat je een bestaand bedrijf koopt van een zelfstandige ondernemer en het voortaan als nieuwe eigenaar voortzet. Dat klinkt eenvoudig, maar er zit meer bij dan alleen een handdruk en geld overmaken. Je neemt namelijk niet alleen de activiteiten over, maar ook (mogelijk) personeel, contracten, schulden en verplichtingen. Hieronder lees je precies hoe zo’n overname werkt en waar je op moet letten.
Wat is een eenmanszaak overnemen precies?
Een eenmanszaak is juridisch gezien geen rechtspersoon. De onderneming en de eigenaar zijn één. Dat heeft een belangrijk gevolg: je kunt een eenmanszaak niet als bedrijfsentiteit overdragen zoals je een bv zou verkopen. Wat je wél koopt, zijn de bezittingen en activiteiten: de klantenlijst, de voorraden, het gereedschap, de handelsnaam en eventuele lopende contracten. De verkoper heft daarna zijn eenmanszaak op bij de Kamer van Koophandel, en jij schrijft een nieuwe onderneming in (of breidt je bestaande onderneming uit).
Dit verschil is praktisch belangrijk. Bij de overname van een bv neem je automatisch alle rechten én schulden mee (activa én passiva). Bij een eenmanszaak spreek je zelf af wat je overneemt en wat niet. Je kunt dus bewust kiezen om bepaalde schulden of verplichtingen buiten de deal te laten. Dat geeft meer vrijheid, maar vraagt ook om een scherpe, schriftelijke vastlegging van wat er wél en niet meegaat.
De stappen bij het overnemen van een eenmanszaak
Het overnameproces heeft een vaste volgorde. Houd die aan om verrassingen achteraf te voorkomen.
- Oriëntatie en waardebepaling. Bepaal wat de onderneming waard is. Kijk naar de omzet, de winstcijfers van de afgelopen jaren, de klantenportefeuille, het materieel en eventuele goodwill. Een accountant of bedrijfsadviseur kan je helpen bij een eerlijke waardering.
- Due diligence. Controleer de boeken, belastingaangiften, contracten met klanten en leveranciers, en eventuele openstaande schulden. Vraag ook naar lopende rechtszaken of geschillen. Dit heet boekenonderzoek of due diligence en beschermt je tegen onaangename verrassingen.
- Onderhandelen en prijs afspreken. Op basis van de bevindingen stel je een bod vast. Naast de koopprijs onderhandel je over wat er meegaat (voorraden, machines, handelsnaam), of de verkoper een overgangsperiode begeleidt, en eventuele concurrentiebedingen.
- Koopovereenkomst opstellen. Leg alle afspraken vast in een schriftelijke koopovereenkomst. Laat die controleren door een jurist of notaris. Neem hierin op: de koopprijs, een exacte lijst van wat je overneemt, garanties van de verkoper en een datum van overdracht.
- Inschrijving bij de KvK. Na de overdracht schrijf je je in bij de Kamer van Koophandel als nieuwe eigenaar van de onderneming (of pas je je bestaande inschrijving aan). De verkoper schrijft zijn eenmanszaak uit. Beide handelingen kun je regelen via kvk.nl.
- Belastingdienst en andere instanties informeren. Meld de overname bij de Belastingdienst. Als er personeel meegaat, regel dan de overgang van arbeidscontracten. Informeer ook klanten, leveranciers en eventueel de bank.
Wat neem je wel en niet over?
Bij de overname van een eenmanszaak maak je zelf de keuze wat er in de deal zit. Typische onderdelen die worden overgenomen zijn: de handelsnaam, het klantenbestand, voorraden, machines en inventaris, en lopende opdrachten. Contracten met klanten of leveranciers gaan niet automatisch mee: de andere partij moet akkoord gaan met de overname van zo’n contract. Controleer dit per contract.
Schulden van de verkoper neem je in principe niet over, tenzij je dat uitdrukkelijk afspreekt. Toch kunnen crediteuren claims hebben op bezittingen die jij hebt gekocht. Een goede due diligence en duidelijke garanties in de koopovereenkomst zijn daarom geen luxe, maar noodzaak.
Personeel bij een overname van een eenmanszaak
Als de eenmanszaak mensen in dienst heeft, geldt de regel van overgang van onderneming (geregeld in het Burgerlijk Wetboek). Dit betekent dat medewerkers automatisch mee overgaan naar de nieuwe eigenaar, met behoud van hun arbeidsvoorwaarden. Je mag ze dus niet zomaar ontslaan vanwege de overname. Check van tevoren hoeveel mensen er in dienst zijn, wat hun contracten inhouden en welke loonkosten je overneemt.
Kosten bij het overnemen van een eenmanszaak
De totale kosten bestaan uit meer dan alleen de koopprijs. Reken ook op advieskosten (accountant, jurist), notariskosten als de overdracht notarieel wordt vastgelegd, en de inschrijfkosten bij de KvK (naar schatting rond 75 tot 90 euro in 2026 voor een nieuwe inschrijving). Eventuele overdrachtsbelasting kan een rol spelen als er onroerend goed bij de overname zit. Laat je hierover informeren voordat je tekent.
Veelgemaakte fouten bij het overnemen van een eenmanszaak
De grootste valkuil is te weinig onderzoek doen voor je tekent. Een klantenkring die sterk afhankelijk is van de persoonlijke relatie met de vorige eigenaar kan snel slinken na de overname. Controleer dus hoe loyaal de klanten zijn en of ze bonden zijn door contracten. Een andere veelgemaakte fout is vergeten te regelen dat lopende contracten ook daadwerkelijk op jouw naam worden gezet. Tot slot overschatten kopers soms de goodwill: een bekende naam of reputatie heeft alleen waarde als je die kunt waarmaken.
Een eenmanszaak overnemen biedt een mooie springplank: je start niet bij nul, maar bouwt voort op wat er al is. Zorg dat je de voorbereiding serieus neemt, de juiste adviseurs inschakelt en alles goed op papier zet. Dan begin je als nieuwe eigenaar met een solide basis.
