Als je een eenmanszaak opheft, verdwijnt je aansprakelijkheid niet. Je blijft als voormalig eigenaar persoonlijk aansprakelijk voor alle schulden en verplichtingen die zijn ontstaan tijdens de periode dat de onderneming actief was. Dat geldt ook jaren na de opheffing. Er is geen wettelijke termijn waarna die aansprakelijkheid automatisch vervalt.
Dit is precies het grote verschil met een bv: bij een eenmanszaak is er geen juridische scheiding tussen jou als persoon en de onderneming. De schulden van de zaak zijn jouw schulden, en dat verandert niet op het moment dat je je uitschrijft bij de Kamer van Koophandel.
Waarom de aansprakelijkheid na opheffing blijft bestaan
Bij een eenmanszaak ben jij als ondernemer de onderneming. Er is geen apart rechtspersoon. Dat betekent dat schuldeisers jou persoonlijk kunnen aanspreken, ook nadat je de zaak hebt opgeheven. Ze kunnen beslag leggen op je privévermogen: je spaargeld, je auto of zelfs je huis als dat op jouw naam staat.
Een voorbeeld: stel dat je als zzp’er in 2022 een opdracht hebt uitgevoerd en de klant pas in 2025 een schadeclaim indient wegens een fout in je werk. Jij hebt de zaak al in 2023 opgeheven. Die claim is dan alsnog op jou persoonlijk van toepassing. De opheffing maakt de claim niet ongeldig.
Ook openstaande belastingschulden, btw-verplichtingen of premies die nog niet zijn afgerekend, blijven na opheffing jouw verantwoordelijkheid. De Belastingdienst houdt je aansprakelijk, ongeacht of de zaak nog bestaat.
Aansprakelijkheid eenmanszaak na opheffing: hoe lang loop je risico?
Er is geen vaste datum waarop je aansprakelijkheid eindigt. Wat wel een rol speelt, is de verjaringstermijn. In Nederland geldt voor de meeste civielrechtelijke vorderingen een verjaringstermijn van vijf jaar, te rekenen vanaf het moment dat de schuldeiser bekend is met de vordering en de schuldenaar. Voor sommige vorderingen, zoals bij verborgen gebreken of schade door een beroepsfout, kan de termijn langer zijn.
Dat betekent in de praktijk dat je na opheffing nog meerdere jaren aansprakelijk kunt worden gesteld. Heb je schulden of openstaande verplichtingen achtergelaten, dan loopt dat risico door. Pas als een vordering echt verjaard is en je die verjaring ook inroept, kun je er niet meer voor worden aangesproken. Maar verjaring treedt niet automatisch in werking; je moet er zelf een beroep op doen.
Bewaarplicht administratie
Na het beëindigen van je eenmanszaak ben je verplicht om je administratie minimaal zeven jaar te bewaren. Dat is een wettelijke verplichting vanuit de Belastingdienst. Denk aan facturen, bankafschriften, loonadministratie en contracten. Die bewaarplicht geldt voor boekjaren, dus de zeven jaar telt vanaf het einde van het boekjaar waarop de gegevens betrekking hebben.
Die administratie heb je ook nodig als je later wordt aangesproken. Zonder bewijs van wat er destijds is afgesproken of betaald, sta je zwak in een juridisch geschil. Gooi dus niets weg zolang de bewaartermijn loopt.
Wat kun je doen om risico te beperken?
Helemaal ongedaan maak je de aansprakelijkheid niet, maar je kunt het risico wel beheersen. Een paar praktische stappen:
- Los openstaande schulden af vóór je de zaak opheft. Zorg dat er geen crediteuren achterblijven met onbetaalde rekeningen.
- Sluit een eventuele beroepsaansprakelijkheidsverzekering pas op nadat je zeker weet dat er geen claims meer kunnen komen uit de periode dat je actief was. Sommige verzekeraars bieden een “uitloopclausule” die ook na opheffing dekking geeft voor claims over eerdere werkzaamheden.
- Maak duidelijke afspraken met opdrachtgevers bij de afsluiting van lopende projecten. Laat je eventueel schriftelijk bevestigen dat het werk is opgeleverd en geaccepteerd.
- Bewaar alle administratie zeven jaar na het einde van het betreffende boekjaar.
- Raadpleeg een accountant of jurist als je twijfelt over openstaande verplichtingen. Zeker bij complexe situaties, zoals een faillissement vlak voor de opheffing of lopende geschillen, is dat verstandig.
En als je met schulden stopt?
Opheffing bij de KvK is mogelijk ook als je schulden hebt. Maar de schulden verdwijnen niet door de uitschrijving. Schuldeisers kunnen jou als privépersoon blijven aanspreken. Als de schulden zo groot zijn dat je ze niet kunt betalen, is een schuldsaneringstraject (WSNP) soms de enige uitweg. Dat is een wettelijk traject waarbij je onder begeleiding je schulden aflost over een periode van doorgaans drie jaar. Na succesvolle afronding krijg je een schone lei.
Opheffing van een eenmanszaak lost schulden dus niet op. De aansprakelijkheid volgt jou als persoon, niet de onderneming. Zorg dat je die verantwoordelijkheden goed in beeld hebt vóór je de deur achter je dichttrekt.
