Of je kiest voor een vof of een eenmanszaak hangt vooral af van één ding: ga je alleen of samen ondernemen? Een eenmanszaak is voor één persoon, een vof (vennootschap onder firma) is voor twee of meer mensen die samen een bedrijf runnen. Dat klinkt simpel, maar de keuze heeft gevolgen voor je aansprakelijkheid, je administratie en je belasting.
Het grootste verschil tussen een vof en een eenmanszaak
Bij een eenmanszaak ben jij de enige eigenaar en draai jij alleen voor de resultaten op. Jij neemt alle beslissingen, maar jij draagt ook alle risico’s. Bij een vof deel je dat met je vennoten. Elk van de vennoten is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof. Dat betekent: als jouw vennoot een fout maakt of een contract tekent dat mis gaat, kunnen schuldeisers ook bij jou aankloppen voor het volledige bedrag. Dat is een risico dat veel starters onderschatten.
Bij een eenmanszaak is de aansprakelijkheid in principe hetzelfde: je privévermogen staat ook op het spel. Het verschil is dat je bij een eenmanszaak alleen verantwoordelijk bent voor je eigen daden, niet voor die van een partner.
Wanneer kies je voor een eenmanszaak?
Een eenmanszaak past bij je als je alleen wilt starten, de volledige controle wilt houden en geen behoefte hebt aan een zakelijke partner. De administratie is relatief eenvoudig: je registreert je bij de Kamer van Koophandel (KVK), hebt geen vennootschapscontract nodig en hoeft geen winst te delen. Je betaalt inkomstenbelasting over je winst en komt (bij voldoende uren) in aanmerking voor de zelfstandigenaftrek.
Een eenmanszaak is ook de logische keuze als je begint als freelancer of zzp’er in een vakgebied waar je prima in je eentje opereert, zoals design, coaching of bouw. Je hebt geen medezeggenschap nodig en alle winst is voor jou.
Wanneer is een vof de betere keuze?
Een vof werkt goed als je met één of meer mensen samenwerkt en jullie samen de risico’s en de winst willen verdelen. Jullie leggen de afspraken vast in een vennootschapscontract: wie brengt wat in, hoe verdeel je de winst, wat gebeurt er als iemand wil stoppen? Dat contract is niet verplicht, maar zonder duidelijke afspraken kunnen er later problemen ontstaan.
Een praktisch voordeel van een vof is dat je de taken kunt verdelen. De een doet de acquisitie, de ander de uitvoering. Dat maakt het makkelijker om te groeien dan als solo-ondernemer. Bovendien kan elke vennoot zelfstandig aftrekposten claimen, zoals de zelfstandigenaftrek, mits hij of zij aan het urencriterium voldoet (doorgaans 1.225 uur per jaar voor de onderneming).
Vof of eenmanszaak: belasting en kosten vergeleken
Beide ondernemingsvormen vallen onder de inkomstenbelasting, niet onder de vennootschapsbelasting (dat is voor een bv). Jij als ondernemer betaalt belasting over jouw aandeel in de winst. Bij een vof betaalt elke vennoot belasting over zijn of haar eigen deel. Dat kan fiscaal voordelig zijn als de winst goed verdeeld is en jullie allebei in een lager belastingtarief vallen.
De kosten voor inschrijving bij de KVK zijn voor beide vormen gelijk. Wel betaal je bij een vof voor elke vennoot een afzonderlijk inschrijvingsbewijs. Laat je een vennootschapscontract opstellen door een notaris of jurist, dan komen daar kosten bij. Dat bedrag varieert sterk, afhankelijk van de complexiteit.
Van vof naar eenmanszaak: hoe werkt dat?
Soms begint iemand in een vof en wil later verder als eenmanszaak, bijvoorbeeld omdat een vennoot vertrekt. Dat kan. Volgens de KVK schrijf je de overgebleven vennoot in als eenmanszaak en schrijf je de vof uit. Als het adres van de vof hetzelfde blijft als het adres van de eenmanszaak, hoef je geen nevenvestiging in te schrijven. In dat geval gebruik je formulier 14 van de KVK om de wijziging door te geven. Het is verstandig ook je bank, je boekhouder en eventuele klanten op de hoogte te stellen van de wijziging in rechtsvorm.
Waar let je op bij de keuze?
- Ga je alleen ondernemen? Kies een eenmanszaak.
- Start je samen met iemand? Overweeg een vof, maar leg alle afspraken schriftelijk vast.
- Denk aan de hoofdelijke aansprakelijkheid bij een vof: je bent ook aansprakelijk voor fouten van je vennoot.
- Wil je later misschien groeien naar een bv? Dat kan vanuit zowel een eenmanszaak als een vof, maar bespreek dat tijdig met een belastingadviseur.
- Controleer of jullie allebei voldoen aan het urencriterium als je allebei fiscale aftrekposten wilt claimen.
De keuze tussen een vof en een eenmanszaak is uiteindelijk geen keuze die je alleen op gevoel maakt. Zet de voor- en nadelen naast elkaar, bespreek het met een boekhouder of belastingadviseur en kijk welke vorm past bij hoe jullie het werk willen verdelen en welke risico’s je bereid bent te dragen. Inschrijven doe je altijd via de KVK.
