Bij een eenmanszaak ben je volledig aansprakelijk met je privévermogen voor alle schulden van je bedrijf. Er is geen juridisch onderscheid tussen jij als persoon en jouw onderneming. Gaat je bedrijf failliet, dan gaan jij en je privévermogen mee. Dat betekent dat schuldeisers niet alleen je zakelijke rekening kunnen aanspreken, maar ook je spaargeld, je auto of je huis.
Dit is meteen het grootste verschil met een besloten vennootschap (bv), waarbij het bedrijf een eigen rechtspersoon is. Bij een eenmanszaak bestaat die scheiding niet. Dat maakt de rechtsvorm aantrekkelijk door haar eenvoud, maar risicovol als het misgaat.
Wat aansprakelijkheid eenmanszaak concreet betekent
Stel: je hebt als eenmanszaak een opdracht aangenomen, er gaat iets mis, en een klant eist 40.000 euro schadevergoeding. Jij als ondernemer bent persoonlijk aansprakelijk voor dat bedrag. Als je bedrijfsrekening niet genoeg dekt, kunnen schuldeisers je privérekening, spaargeld of bezittingen laten uitwinnen via de rechter. Een deurwaarder kan je loon of uitkering deels invorderen als je ook in loondienst bent.
Hetzelfde geldt voor schulden bij leveranciers, de Belastingdienst of een bank. Als je een zakelijk krediet niet terugbetaalt, ben jij privé de klos. Er is geen beschermend schild tussen jou en je bedrijf.
Privévermogen van je partner: let hier op
Ben je getrouwd in gemeenschap van goederen, dan loopt ook het vermogen van je partner risico. Schuldeisers kunnen in dat geval aanspraak maken op het gezamenlijke vermogen. Dit geldt ook als je partner helemaal niets met je bedrijf te maken heeft.
Trouwen op huwelijkse voorwaarden of samenwonen zonder samenlevingscontract dat gemeenschap van goederen regelt, kan je partners vermogen beter beschermen. Laat je hierover goed informeren door een notaris, want de regels hangen af van wanneer je getrouwd bent en wat je hebt afgesproken. Sinds 2018 geldt bij huwelijken zonder huwelijkse voorwaarden beperkte gemeenschap van goederen, wat al iets meer bescherming biedt dan de oude regels.
Welke schulden vallen onder de aansprakelijkheid?
Als eigenaar van een eenmanszaak ben je aansprakelijk voor alle verplichtingen die je bedrijf aangaat. Denk aan:
- Openstaande facturen aan leveranciers of onderaannemers
- Zakelijke leningen of kredietlijnen
- Belastingschulden (btw, inkomstenbelasting)
- Schadevergoedingen aan klanten of derden
- Huurverplichtingen voor een bedrijfspand
Je hoeft je bedrijf niet formeel failliet te laten verklaren voordat schuldeisers je privévermogen aanspreken. Zodra een schuld opeisbaar is en je die niet betaalt, kan een schuldeiser al via de rechter beslag laten leggen op je privébezittingen.
Zo beperk je je risico als eenmanszaak
Je kunt de aansprakelijkheid bij een eenmanszaak niet volledig wegnemen, maar wel beperken. De meest gebruikte manieren:
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering: Dekt schade die je klanten lijden door een beroepsfout. Verplicht in bepaalde beroepen (notarissen, advocaten), maar voor veel andere eenmanszaken ook sterk aan te raden.
- Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB): Dekt letsel- of zaakschade aan derden die door jouw bedrijfsactiviteiten ontstaat.
- Algemene voorwaarden: Beperken of uitsluiten van aansprakelijkheid in je contracten. Niet waterdicht, maar kan je positie versterken bij een geschil.
- Omzetten naar een bv: Als je omzet en winst hoog genoeg zijn, kan een bv fiscaal interessant worden én biedt het meer bescherming van je privévermogen. De drempel ligt naar schatting rond de 100.000 tot 150.000 euro winst per jaar (2026), maar dit verschilt per situatie.
Wanneer is de aansprakelijkheid bij een eenmanszaak echt een probleem?
Veel kleine ondernemers werken jarenlang zonder problemen als eenmanszaak. De aansprakelijkheid wordt pas een echt risico als je grote opdrachten aanneemt, werkt met dure materialen of apparatuur van derden, of diensten levert waarbij fouten grote financiële gevolgen kunnen hebben. Een zzp’er die websites maakt voor kleine klanten loopt minder risico dan iemand die financieel advies geeft of grote bouwprojecten begeleidt.
Beoordeel je risico dus op basis van wat je doet, niet alleen op basis van je omzet. Een fout in een kritisch IT-systeem of een onjuist belastingadvies kan al snel leiden tot een schadeclaim van tienduizenden euro’s.
De aansprakelijkheid van een eenmanszaak is geen reden om per se een andere rechtsvorm te kiezen, maar wel een reden om bewust te zijn van wat je riskeert. Een goede verzekering, duidelijke contracten en inzicht in je eigen risicoprofiel zijn de meest praktische stappen om jezelf te beschermen zonder meteen een bv op te richten.
