Een eenmanszaak tijdelijk stopzetten is officieel niet mogelijk. De Kamer van Koophandel (KVK) kent geen “pauzestand”: zolang je ingeschreven staat in het handelsregister, ben je actief ondernemer met alle bijbehorende verplichtingen. Toch zijn er wel degelijk manieren om tijdelijk op de rem te trappen, afhankelijk van je situatie.
Waarom je een eenmanszaak niet gewoon op pauze zet
Het handelsregister van de KVK registreert of je een onderneming hebt, niet of je er op dat moment mee bezig bent. Er is geen vinkje voor “tijdelijk inactief”. Dat betekent dat je inschrijving gewoon blijft staan, en daarmee ook je fiscale verplichtingen. Je moet aangifte blijven doen bij de Belastingdienst, ook als je geen omzet hebt gedraaid. Dat geldt zowel voor de inkomstenbelasting als voor de btw als je btw-plichtig bent.
Een andere reden om niet klakkeloos “niets te doen” is het urencriterium voor de zelfstandigenaftrek. Als je tijdelijk stopt met werken, haal je de 1.225 uur per jaar misschien niet, waardoor je fiscale voordelen misloopt. Dit is een concreet financieel gevolg dat veel ondernemers over het hoofd zien.
Wat je wél kunt doen als je tijdelijk wilt stoppen
Je hebt in de praktijk twee keuzes: je zet de onderneming volledig uit, of je houdt haar actief maar werkt tijdelijk minder of niet. Hieronder staan beide opties uitgelegd.
Optie 1: volledig uitschrijven bij de KVK. Dit is technisch gezien de enige officiële manier om te stoppen. Je schrijft je uit, waarna je geen ondernemer meer bent. Wil je later opnieuw beginnen, dan schrijf je je gewoon opnieuw in. De kosten voor inschrijving bij de KVK bedragen naar schatting rond de 90 euro in 2026. Uitschrijven is gratis. Het nadeel: je verliest je inschrijfdatum, wat soms relevant is voor subsidies of opdrachten waarbij aantoonbare ondernemerservaring telt.
Optie 2: ingeschreven blijven maar activiteiten terugschroeven. Je blijft ingeschreven, maar neemt tijdelijk geen opdrachten aan. Je doet gewoon aangifte (met eventueel nul euro omzet) en betaalt de verschuldigde btw (ook als dat nul is). Dit is de meest gekozen route bij ziekte, zwangerschap, een sabbatical of een tijdelijk dienstverband naast je bedrijf.
Eenmanszaak tijdelijk stopzetten bij ziekte of zwangerschap
Bij ziekte als zelfstandige heb je geen automatisch recht op een uitkering, tenzij je een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt afgesloten of je hebt aangemeld bij het UWV voor de vrijwillige Ziektewetzekering. Bij langdurige ziekte is het verstandig contact op te nemen met de Belastingdienst over uitstel van aangifte of betalingsregelingen.
Bij zwangerschap heb je als zelfstandige recht op een uitkering via het UWV (de Zelfstandig en Zwanger-regeling, ofwel ZEZ). Je hoeft daarvoor je bedrijf niet uit te schrijven. Je kunt gewoon ingeschreven blijven en tijdelijk minder of niet werken.
Btw en belasting tijdens een inactieve periode
Zelfs als je geen omzet hebt, moet je btw-aangifte doen als je daartoe verplicht bent. Doe je dat niet, dan riskeert de Belastingdienst een naheffing of boete. Bij langdurige inactiviteit kun je de Belastingdienst vragen om ontheffing van de btw-plicht, maar dat hangt af van je situatie. Vraag dit tijdig aan, zodat je niet onnodig kwartaal- of maandaangiftes moet indienen.
Voor de inkomstenbelasting geef je je winst (of verlies) op in box 1. Een jaar met nul omzet en wel kosten levert een verlies op, wat je in bepaalde gevallen kunt verrekenen met winst uit andere jaren. Dit heet verliesverrekening en kan belastingvoordeel opleveren.
Praktische checklist als je tijdelijk minder actief wilt zijn
- Besluit bewust: uitschrijven of ingeschreven blijven?
- Informeer de Belastingdienst als je verwacht tijdelijk geen omzet te draaien.
- Blijf btw-aangifte doen of vraag ontheffing aan.
- Controleer of je het urencriterium voor de zelfstandigenaftrek nog haalt.
- Kijk of je recht hebt op een uitkering (bij ziekte of zwangerschap via UWV).
- Zet lopende contracten, abonnementen en verzekeringen op pauze of stop ze.
- Informeer eventuele klanten over je tijdelijke beschikbaarheid.
Wil je echt stoppen en daarna opnieuw beginnen, dan is uitschrijven en later opnieuw inschrijven bij de KVK de schoonste oplossing. Wil je de optie openhouden om snel weer actief te worden, dan heeft ingeschreven blijven de voorkeur, ook al doe je even niets. Zorg in dat geval wel dat je administratie op orde blijft, want de Belastingdienst verwacht dat gewoon van je.
