Je bent niet btw-plichtig als je activiteiten vallen onder een btw-vrijstelling, of als je omzet zo laag is dat je gebruikmaakt van de kleineondernemersregeling (KOR). In die gevallen breng je geen btw in rekening aan klanten en doe je ook geen btw-aangifte. Hieronder zie je precies in welke situaties dat geldt.
Vrijgestelde activiteiten: wanneer niet btw-plichtig van rechtswege
De Belastingdienst heeft een lijst van activiteiten die wettelijk zijn vrijgesteld van btw. Je hoeft dan helemaal geen btw in rekening te brengen, ook al onderneem je wel degelijk. Tegelijk mag je de btw die je zelf betaalt op inkopen (de voorbelasting) niet terugvragen. Dat is de keerzijde van een vrijstelling.
Activiteiten die zijn vrijgesteld van btw zijn onder andere:
- Medische en paramedische diensten, zoals huisartsen, tandartsen, fysiotherapeuten en verloskundigen
- Onderwijs, zoals erkende scholen, opleidingsinstituten en bijlessen door geregistreerde docenten
- Kinderopvang die voldoet aan de wettelijke eisen
- Zorginstellingen zoals verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties
- Sportverenigingen die diensten verlenen aan hun leden
- Journalisten en schrijvers die auteursrechten overdragen (onder voorwaarden)
- Componisten en uitvoerende kunstenaars (onder voorwaarden)
- Banken, verzekeraars en andere financiële dienstverleners voor hun kernactiviteiten
- Verhuur van onroerend goed (standaard; verhuurder en huurder kunnen er samen voor kiezen dit btw-belast te maken)
- Begrafenisondernemers voor uitvaartdiensten
- Kansspelen en loterijen
- Fondswervende activiteiten van goede doelen en non-profitorganisaties, binnen bepaalde grenzen
Twijfel je of jouw beroep of dienst op de vrijstellingslijst staat? Controleer dit via de officiële pagina van de Belastingdienst over vrijstellingen. Sta je er niet op, dan ben je in principe gewoon btw-plichtig.
De kleineondernemersregeling (KOR): btw-vrijstelling bij lage omzet
Heb je een lage jaaromzet, dan kun je kiezen voor de KOR. Als je omzet in een kalenderjaar onder de 20.000 euro (exclusief btw) blijft, mag je je aanmelden voor deze regeling. Je brengt dan geen btw in rekening en doet geen btw-aangifte. Je kunt de btw op je inkopen dan ook niet aftrekken.
De KOR is een keuze, geen automatische vrijstelling. Je meldt je aan bij de Belastingdienst en de regeling geldt minimaal drie jaar, tenzij je omzet boven de 20.000 euro uitkomt. Dan vervalt de vrijstelling automatisch en moet je alsnog btw gaan berekenen.
De KOR is geschikt voor kleine ondernemers, zzp’ers en hobbymatige activiteiten met weinig omzet. Let wel: als je veel btw-plichtige inkopen doet, kan de KOR juist nadelig uitpakken, omdat je die btw niet terugkrijgt.
Vrijgesteld of nultarief: niet hetzelfde
Een veelgemaakte vergissing is het verwarren van een btw-vrijstelling met het 0%-tarief. Bij het nultarief (ook wel 0% btw) ben je wél btw-plichtig, maar breng je 0% in rekening. Je mag de voorbelasting dan nog steeds aftrekken. Dit geldt bijvoorbeeld bij export van goederen naar landen buiten de EU of bij bepaalde intracommunautaire leveringen. Bij een echte vrijstelling vervalt dat recht op aftrek juist volledig.
Wat als je zowel vrijgestelde als belaste activiteiten hebt?
Sommige ondernemers hebben een gemengd bedrijf: een deel van de diensten is vrijgesteld, een ander deel is btw-belast. Een fysiotherapeut die ook sportmassages aanbiedt, of een school die ook commerciële trainingen verkoopt. In dat geval geldt de vrijstelling alleen voor het vrijgestelde deel. Voor de btw-belaste omzet ben je gewoon btw-plichtig en moet je aangifte doen. De aftrek van voorbelasting bereken je dan naar rato (de zogenaamde pro-rataregeling).
Btw-plichtig worden als je de vrijstelling verliest
Vrijstellingen zijn niet altijd permanent. Groeit je omzet boven de KOR-grens, of voldoet je organisatie niet langer aan de voorwaarden van een sectorvrijstelling, dan word je alsnog btw-plichtig. Je moet je dan registreren bij de Belastingdienst, een btw-nummer aanvragen en btw gaan berekenen op je facturen. Doe je dat niet terwijl je dat wel moet, dan riskeer je een naheffing inclusief rente.
Weet je niet zeker of je activiteiten zijn vrijgesteld? Raadpleeg dan de Belastingdienst of een belastingadviseur. De gevolgen van een verkeerde inschatting, zowel te veel als te weinig btw in rekening brengen, kunnen flink oplopen.
Lees ook