Een stichting is niet automatisch btw-plichtig, maar kan dat wel worden zodra ze btw-belaste prestaties levert. Of jouw stichting btw moet afdragen, hangt af van wat de stichting doet en hoeveel omzet ze daarmee maakt. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk zitten er een aantal valkuilen.
Wanneer is een stichting btw-plichtig?
De btw-plicht draait niet om de rechtsvorm, maar om de activiteiten. Een stichting is btw-plichtig als ze zelfstandig economische activiteiten uitvoert en daarvoor een vergoeding ontvangt. Dat is het geval als je bijvoorbeeld diensten verleent, producten verkoopt of cursussen aanbiedt aan derden. De Belastingdienst ziet een stichting dan als ondernemer voor de btw, ook al is het doel van de stichting niet winstgericht.
Concrete voorbeelden waarbij een stichting al snel btw-plichtig is: een stichting die betaalde trainingen organiseert, een stichting die merchandise verkoopt, of een stichting die sponsorcontracten sluit waarbij de sponsor een tegenprestatie ontvangt (zoals naamsvermelding of reclame). In al deze gevallen levert de stichting een dienst of product in ruil voor geld, en dat maakt haar tot ondernemer in de zin van de btw-wet.
Wanneer is een stichting juist vrijgesteld van btw?
Niet elke stichting hoeft btw te rekenen. Veel stichtingen vallen onder een btw-vrijstelling, afhankelijk van de sector of het soort activiteit. De Belastingdienst noemt een aantal veelvoorkomende vrijstellingen die voor stichtingen en verenigingen gelden:
- Vrijgestelde prestaties op het gebied van onderwijs (onder bepaalde voorwaarden)
- Vrijgestelde zorgactiviteiten
- Vrijgestelde culturele activiteiten
- Fondsenwerving door non-profitorganisaties onder strikte voorwaarden
Let op: een vrijstelling betekent niet dat btw helemaal buiten beeld blijft. Als je activiteiten zijn vrijgesteld, mag je ook geen btw aftrekken over je inkopen die met die vrijgestelde activiteiten samenhangen. Dat kan financieel nadelig uitpakken als je veel kosten maakt.
Subsidies en giften: tellen die mee voor de btw?
Veel stichtingen draaien grotendeels op subsidies, donaties of giften. Goed nieuws: subsidies en giften zijn in de meeste gevallen geen belaste omzet voor de btw. Er is pas sprake van een btw-belaste vergoeding als er een directe tegenprestatie tegenover staat. Ontvangt de stichting een subsidie van de gemeente zonder dat daar een specifieke levering of dienst tegenover staat? Dan hoef je over dat bedrag geen btw af te dragen.
De grens ligt bij het moment dat de “gift” in feite betaling is voor een dienst. Een gemeente die een stichting betaalt om specifieke jeugdactiviteiten uit te voeren, betaalt eigenlijk voor een dienst. Afhankelijk van de exacte invulling kan dat btw-belast zijn of onder een vrijstelling vallen. Twijfel je? Vraag dan altijd vooraf duidelijkheid bij de Belastingdienst.
De kleineondernemersregeling (KOR) voor stichtingen
Als je stichting wel btw-belaste activiteiten heeft, maar de jaarlijkse omzet blijft onder de 20.000 euro, kun je gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR). Met de KOR hoef je geen btw in rekening te brengen en geen btw-aangifte te doen. Daar staat tegenover dat je ook geen btw kunt terugvragen op inkopen die te maken hebben met die activiteiten.
De KOR is optioneel: je meldt je zelf aan bij de Belastingdienst. Zodra je omzet boven de 20.000 euro uitkomt in een kalenderjaar, vervalt de regeling direct en ben je alsnog btw-plichtig voor dat hele jaar. Houd de omzet dus goed bij als je van de KOR gebruikmaakt.
Gemengde activiteiten: een veelvoorkomende situatie
Veel stichtingen hebben zowel vrijgestelde als btw-belaste activiteiten naast elkaar. Denk aan een culturele stichting die subsidie ontvangt (niet btw-belast) en ook kaartjes verkoopt voor evenementen (wel btw-belast). In zo’n situatie ben je voor een deel ondernemer voor de btw en voor een deel niet.
Dit heeft gevolgen voor de btw die je terugvraagt op je kosten. Je mag alleen het deel van de inkoop-btw terugvragen dat betrekking heeft op de belaste activiteiten. Dit noemen we de “pro rata”-aftrek. Hoe die verhouding precies uitwerkt, verschilt per situatie en vereist een goede administratie waarbij je kosten zo veel mogelijk direct toerekent aan de juiste activiteit.
Of jouw stichting btw-plichtig is, staat dus niet vast op basis van de stichtingsvorm alleen. Kijk altijd naar de feitelijke activiteiten, de vergoedingen die je ontvangt en of er een vrijstelling van toepassing is. Bij twijfel is het verstandig om contact op te nemen met de Belastingdienst of een fiscalist, want de gevolgen van een verkeerde inschatting kunnen flink oplopen.
