Bij werkzaamheden aan woningen geldt onder bepaalde voorwaarden een btw-tarief van 9% in plaats van 21%. Dat lagere tarief is van toepassing op arbeidskosten voor renovatie, herstel en onderhoud van woningen die ouder zijn dan twee jaar. Materiaalkosten vallen hier buiten: daarover betaal je altijd 21% btw. Het draait dus om wat er precies onder die regeling valt, en wanneer net niet.
Welke werkzaamheden vallen onder 9% btw bij bouw?
De Belastingdienst hanteert een duidelijke lijst van werkzaamheden waarvoor het 9%-tarief geldt, mits de woning ouder is dan twee jaar. Het gaat om de volgende diensten:
- Schilderwerk (aan de binnenkant én buitenkant van de woning)
- Stukadoren
- Behangen
- Isoleren (vloer, muur, dak, spouwmuur)
- Schoonmaken van de woning
- Glaszetten
- Leggen van vloeren
- Installeren van deuren en ramen
- Installeren van sanitair
- Installeren van een cv-ketel of verwarmingsinstallatie
- Timmerwerkzaamheden
- Metselwerk
Het gaat in al deze gevallen om de arbeid. De aannemer of vakman rekent 9% btw over zijn uren en over kleine losse materialen die hij meeneemt als onderdeel van de dienst. Denk aan kit, schroeven of verf die hij bij de uitvoering gebruikt.
De voorwaarde: de woning moet ouder zijn dan twee jaar
Het verlaagde tarief geldt alleen voor woningen die minstens twee jaar geleden voor het eerst zijn opgeleverd en bewoond. Bij een nieuwbouwwoning die net is opgeleverd, betaal je dus altijd 21% btw over de werkzaamheden, ook als het om schilderwerk of stucwerk gaat. De grens van twee jaar is hard: een dag te vroeg, en het hogere tarief is van toepassing.
Daarnaast gaat het echt om een woning, dus een pand dat bestemd is voor permanente bewoning. Vakantiehuizen, recreatiewoningen en bedrijfspanden vallen buiten de regeling. Een gemengd pand, deels wonen en deels zakelijk gebruik, kan gedeeltelijk in aanmerking komen, maar dat vraagt om een goede onderbouwing richting de Belastingdienst.
Materialen en btw: altijd 21%
Een veelgemaakte misvatting is dat het 9%-tarief ook geldt voor de gebruikte materialen. Dat is niet zo. De aannemer brengt over zijn arbeid 9% in rekening, maar over de materiaalkosten altijd 21%. Op een factuur zie je dat dan ook gesplitst staan. Let daar op als je offertes vergelijkt: niet elke aannemer specificeert dit even duidelijk.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Stel dat een schilder vijf dagen werkt aan het schilderen van je woning. De arbeidskosten bedragen 2.000 euro, de verf en materialen kosten 500 euro. Dan rekent hij 9% btw over de 2.000 euro (= 180 euro) en 21% over de 500 euro (= 105 euro). De totale btw bedraagt 285 euro, niet 21% over het hele bedrag van 2.500 euro (dat zou 525 euro zijn). Het scheelt je in dit geval 240 euro.
Wat valt er niet onder het 9%-tarief?
Nieuwbouw valt er sowieso buiten, zoals hierboven beschreven. Maar ook bij oudere woningen zijn er uitzonderingen. Het plaatsen van een nieuwe aanbouw, een dakkapel of een uitbouw aan een bestaande woning geldt als nieuwbouw en wordt belast tegen 21%. Hetzelfde geldt voor het bouwen van een garage los naast de woning, als dat als een apart bouwwerk wordt beschouwd.
Tuinaanleg en bestrating rondom de woning vallen ook buiten de regeling, net als het installeren van zonnepanelen. Zonnepanelen kennen overigens een eigen btw-regeling, maar die staat los van het 9%-tarief voor renovatie en onderhoud. Het leveren en installeren van een prefab badkamer als kant-en-klaar object kan ook als productlevering worden gezien, waarbij 21% geldt over het geheel.
Verplichtingen voor de aannemer
Het is de aannemer die verantwoordelijk is voor het juist toepassen van het btw-tarief. Als opdrachtgever heb je er belang bij dat hij dit goed doet, want bij een controle kan de Belastingdienst alsnog naheffen. Vraag altijd een gespecificeerde factuur waarop de arbeidskosten en materiaalkosten apart staan, inclusief de toegepaste btw-tarieven. Zo heb je bewijs dat alles correct is verrekend.
Zijn er twijfels over de leeftijd van de woning? Dan kan een bouwkundig dossier, het jaar van oplevering in het kadaster of de koopakte uitsluitsel geven. De tweejaarsgrens wordt gerekend vanaf de eerste ingebruikname, niet vanaf de aankoopdatum door jou als huidige eigenaar.
Kortom: het 9%-tarief geldt voor een breed pakket aan renovatie- en onderhoudswerkzaamheden aan bestaande woningen, maar uitsluitend over de arbeidskosten en mits de woning ouder is dan twee jaar. Twijfel je of een specifieke klus onder de regeling valt? Raadpleeg dan de Belastingdienst of een fiscaal adviseur, want een verkeerd toegepast tarief kan achteraf alsnog tot bijbetaling leiden.
