Assurantiebelasting is niet hetzelfde als btw, ook al bedragen beide belastingen 21%. Het zijn twee volledig verschillende heffingen, met een andere grondslag, een andere bestemming en andere regels voor aftrek. De gelijkheid zit alleen in het percentage, niet in de werking.
Is assurantiebelasting hetzelfde als btw? Het korte antwoord
Nee. Assurantiebelasting en btw lijken op elkaar omdat ze allebei 21% bedragen, maar verder hebben ze weinig gemeen. Btw staat voor belasting over de toegevoegde waarde en wordt geheven op de levering van goederen en diensten. Assurantiebelasting is een aparte heffing die specifiek geldt voor verzekeringspremies. De Nederlandse overheid heft deze belasting omdat verzekeringen zijn vrijgesteld van btw. Assurantiebelasting is als het ware de vervanging van die btw, maar dan met eigen regels.
Waarom zijn verzekeringen vrijgesteld van btw?
In de Europese btw-regelgeving zijn financiële diensten, waaronder verzekeringen, vrijgesteld van btw. Dat betekent dat een verzekeraar geen btw in rekening brengt over de premie die je betaalt. Om toch belasting te heffen over die premies heeft Nederland de assurantiebelasting ingevoerd. Je betaalt dus geen btw op je verzekering, maar wel assurantiebelasting. Het resultaat voor de portemonnee lijkt vergelijkbaar, maar de juridische en fiscale gevolgen zijn heel anders.
De belangrijkste verschillen op een rij
| Kenmerk | Btw | Assurantiebelasting |
|---|---|---|
| Tarief | 21% (of 9% verlaagd tarief) | 21% |
| Geldt voor | Goederen en diensten | Verzekeringspremies |
| Aftrekbaar als ondernemer? | Ja, als voorbelasting | Nee, nooit |
| Wie betaalt het? | Consument, via de leverancier | Verzekerde, via de verzekeraar |
| Wettelijke basis | Wet op de omzetbelasting 1968 | Wet op de belasting van verzekeringen |
Assurantiebelasting is nooit aftrekbaar
Een van de grootste praktische verschillen is de aftrekbaarheid. Als ondernemer kun je de btw die je betaalt over inkopen vaak terugvragen als voorbelasting. Dat is een van de kernprincipes van het btw-systeem. Assurantiebelasting werkt zo niet. Ondernemers kunnen de assurantiebelasting op hun verzekeringspremies nooit aftrekken, ook niet als de verzekering puur zakelijk is en de kosten voor de rest volledig aftrekbaar zijn. De premie zelf mag je als bedrijfskosten opvoeren, maar de belasting die daarbovenop zit, blijft altijd voor eigen rekening.
Concreet voorbeeld: betaal je als ondernemer een jaarpremie van 1.000 euro voor een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, dan komt daar 210 euro assurantiebelasting bij. Die 210 euro kun je niet terugvragen bij de Belastingdienst. Je mag het bedrag wel als kosten boeken, wat indirect belastingvoordeel oplevert via de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting, maar dat is iets anders dan een directe aftrek zoals bij btw.
Niet alle verzekeringen vallen onder assurantiebelasting
Sommige verzekeringen zijn vrijgesteld van assurantiebelasting. Denk aan levensverzekeringen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en zorgverzekeringen (de basisverzekering). Op die premies betaal je dus geen 21% belasting. Schadeverzekeringen, zoals een autoverzekering, inboedelverzekering of bedrijfsschadeverzekering, vallen over het algemeen wel onder de assurantiebelasting. Het is dan ook raadzaam om bij het afsluiten van een verzekering te checken of assurantiebelasting van toepassing is, want dat heeft direct invloed op wat je werkelijk betaalt.
Kortom: de gelijkenis tussen assurantiebelasting en btw stopt bij het percentage van 21%. In alles wat ertoe doet, zoals aftrekbaarheid, wettelijke basis en het soort transactie waarop ze van toepassing zijn, zijn het twee aparte heffingen. Voor ondernemers is dat onderscheid het meest voelbaar in de portemonnee: btw is terug te vragen, assurantiebelasting niet.
