Als een ouder overlijdt, heeft elk kind in principe recht op een gelijk deel van de nalatenschap. Hoeveel dat kindsdeel bij een erfenis is, hangt af van de totale waarde van de erfenis en het aantal erfgenamen. Bij een erfenis van 200.000 euro en twee kinderen zonder partner krijgt elk kind in beginsel 100.000 euro. Maar in de praktijk is de berekening vaak wat ingewikkelder.
Hoe bereken je het kindsdeel?
De berekening van het kindsdeel begint bij de totale nalatenschap. Dat is alles wat de overledene bezat, zoals spaargeld, een huis, auto of andere bezittingen, minus de schulden. Wat overblijft, is de netto nalatenschap. Dat bedrag deel je door het aantal erfgenamen.
Was de overledene getrouwd in gemeenschap van goederen? Dan telt alleen de helft van het gezamenlijke vermogen mee als erfenis. De andere helft is immers al van de langstlevende partner. Stel dat het gezamenlijke vermogen 300.000 euro is, dan bedraagt de erfenis 150.000 euro. Bij twee kinderen en een langstlevende partner zijn er drie erfgenamen, dus elk kindsdeel is dan 50.000 euro.
Wat als er een testament is?
Een ouder mag in een testament bepalen hoe de erfenis wordt verdeeld. Dat kan betekenen dat een kind meer of minder krijgt dan het wettelijke deel. Een ouder mag een kind zelfs onterven. Maar ook een onterfd kind heeft nog steeds recht op de zogenoemde legitieme portie. Dat is de helft van het wettelijke kindsdeel. Dit minimumbedrag kan een onterfd kind altijd opeisen, ook als het testament anders zegt.
Een kindsdeel is dus het erfdeel van een kind dat erfgenaam is. De legitieme portie is het minimumbedrag waar elk kind altijd recht op heeft, ook bij onterving. Dit is een belangrijk verschil.
Wanneer krijgt een kind het kindsdeel uitbetaald?
In veel gevallen krijgen kinderen hun kindsdeel niet meteen uitbetaald als een ouder overlijdt. Dit heeft te maken met de wettelijke verdeling. Als een ouder overlijdt en er is een langstlevende partner, dan erft de partner in eerste instantie alles. De kinderen krijgen hun kindsdeel op papier toegewezen, maar de uitbetaling wordt uitgesteld totdat ook de langstlevende partner overlijdt.
De vordering die kinderen op de partner hebben, wordt vermeerderd met een wettelijke rente. Hoeveel die rente is, staat in het testament of wordt wettelijk vastgesteld. Pas bij het overlijden van de tweede ouder kunnen de kinderen hun deel opeisen.
Hoeveel belasting betaal je over een kindsdeel?
Over een erfenis betaal je erfbelasting. Kinderen hebben een vrijstelling. Het bedrag van deze vrijstelling wordt jaarlijks aangepast door de Belastingdienst. Over het deel boven de vrijstelling betaal je een percentage aan erfbelasting. Dit percentage is afhankelijk van de hoogte van de erfenis en de relatie tot de overledene.
Voor kinderen gelden lagere tarieven dan voor mensen die geen familie zijn. Het is verstandig om bij een grotere erfenis een belastingadviseur of notaris te raadplegen, zodat je weet hoeveel je netto overhoudt.
Stap voor stap: zo bereken je jouw kindsdeel
- Stel de totale waarde vast van alle bezittingen van de overledene, zoals spaargeld, woning en andere eigendommen.
- Trek alle schulden af, zoals een hypotheek of openstaande rekeningen.
- Was de overledene getrouwd in gemeenschap van goederen? Deel het gezamenlijk vermogen dan eerst door twee. Alleen de helft van de overledene telt mee.
- Tel het aantal erfgenamen op. Dat zijn meestal de langstlevende partner en alle kinderen samen.
- Deel de netto nalatenschap door het aantal erfgenamen. Dat is jouw kindsdeel in principe.
- Controleer of er een testament is dat de verdeling aanpast.
- Houd rekening met de erfbelasting en de vrijstelling die voor kinderen geldt.
Wat als de verdeling niet klopt?
Heb je het gevoel dat jouw kindsdeel bij de erfenis niet klopt of niet eerlijk is verdeeld? Dan kun je dit aankaarten bij de notaris die de erfenis afhandelt. Kom je er niet uit, dan kan een advocaat gespecialiseerd in erfrecht helpen. Een onterfd kind kan altijd de legitieme portie opeisen. Daarvoor heb je wel de juiste informatie nodig over de waarde van de erfenis.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt het kindsdeel berekend als er ook een langstlevende partner is?
Als er een langstlevende partner is, telt die partner ook mee als erfgenaam. De netto nalatenschap wordt dan verdeeld over de partner én alle kinderen. Elk van hen heeft in principe recht op een gelijk deel. Bij de wettelijke verdeling erft de partner het geheel, maar de kinderen krijgen een vordering die later wordt uitbetaald.
Wat is het verschil tussen een kindsdeel en een legitieme portie?
Een kindsdeel is het erfdeel van een kind dat erfgenaam is. De legitieme portie is het minimumbedrag waarop een onterfd kind altijd recht heeft, ook als het testament het kind niets toekent. De legitieme portie is gelijk aan de helft van het wettelijke kindsdeel.
Kan een ouder een kind volledig uitsluiten van de erfenis?
Een ouder kan een kind onterven via een testament. Maar volledig uitsluiten lukt niet. Een onterfd kind heeft altijd recht op de legitieme portie, wat de helft is van het wettelijke kindsdeel. Dit bedrag kan het kind opeisen bij de erfgenamen die wel erven.
Wanneer kan een kind het kindsdeel daadwerkelijk opeisen?
Bij de wettelijke verdeling krijgen kinderen hun kindsdeel pas uitbetaald als ook de langstlevende partner overlijdt. Tot die tijd hebben ze een vordering op de partner. Staat er niets anders in het testament, dan geldt deze regeling automatisch.
