De premie voor je zorgverzekering is als zzp’er niet aftrekbaar van de belasting. Dat geldt voor zowel de basisverzekering als de aanvullende verzekering. Wel kun je in bepaalde situaties specifieke zorgkosten aftrekken via de inkomstenbelasting, maar dat is iets anders dan de verzekeringspremie zelf.
Dit is een veelgemaakte misvatting onder zelfstandigen. Juist omdat een zzp’er geen werkgever heeft die de premie gedeeltelijk betaalt, voelt het logisch om die kosten zakelijk af te trekken. Toch staat de Belastingdienst dat niet toe. Hieronder lees je precies wat er wél en niet mogelijk is.
Waarom is de zorgverzekeringspremie niet aftrekbaar voor zzp’ers?
De zorgverzekering wordt in Nederland gezien als een privékosten, ook als je zzp’er bent. Je sluit de verzekering af als privépersoon, niet als ondernemer. De Belastingdienst maakt daarin geen uitzondering voor zelfstandigen. Dit geldt voor de maandpremie van zowel de basisverzekering als een eventuele aanvullende verzekering.
Bij een bv (besloten vennootschap) is dat anders: als je directeur-grootaandeelhouder bent en een arbeidsovereenkomst hebt met je eigen bv, kan de bv in sommige gevallen een vergoeding voor de zorgverzekering betalen. Die situatie geldt echter niet voor de eenmanszaak of vof, de meest voorkomende ondernemingsvormen onder zzp’ers.
Wat mag je dan wél aftrekken?
Hoewel de premie zelf niet aftrekbaar is, kun je als zzp’er soms bepaalde zorgkosten aftrekken in je aangifte inkomstenbelasting. Dit heet de aftrek van specifieke zorgkosten. Het gaat dan om kosten die je zelf hebt betaald en die niet vergoed zijn door je zorgverzekeraar.
Voorbeelden van kosten die mogelijk in aanmerking komen:
- Eigen risico dat je hebt betaald voor medische behandelingen
- Kosten voor hulpmiddelen die niet vergoed worden
- Extra kosten voor dieetadvies (op doktersverwijzing)
- Reiskosten voor ziekenhuisbezoek (onder strikte voorwaarden)
- Kosten voor een medisch noodzakelijke aanpassing aan je woning
Let op: je kunt niet alle zorgkosten aftrekken. Er geldt een drempelbedrag gebaseerd op je inkomen. Alleen de kosten bóven die drempel zijn aftrekbaar. Het drempelbedrag verschilt per inkomensniveau en wordt jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. Controleer altijd de actuele bedragen via belastingdienst.nl.
Het eigen risico en de aftrek: zo werkt het
Een punt dat regelmatig verwarring oplevert: het eigen risico dat je betaalt, telt als zorgkosten. Maar ook dat is niet automatisch aftrekbaar. Het eigen risico is pas aftrekbaar als het valt onder een erkende categorie van specifieke zorgkosten én als je totale zorgkosten boven het drempelbedrag uitkomen. Als je alleen het verplichte eigen risico kwijt bent en geen andere grote zorgkosten hebt, haal je die drempel in de meeste gevallen niet.
Zorgtoeslag als zzp’er
Wat veel zzp’ers over het hoofd zien: je hebt mogelijk recht op zorgtoeslag. Dit is een bijdrage van de overheid om de premie van de zorgverzekering te compenseren. De hoogte hangt af van je inkomen en je huishoudensituatie. Bij een lager of wisselend inkomen als zzp’er kan zorgtoeslag een reële tegemoetkoming zijn. Vraag dit aan via de Belastingdienst of de Toeslagen-app.
Houd er rekening mee dat zorgtoeslag wordt berekend op basis van een schatting van je jaarinkomen. Als zzp’er weet je dat inkomen van tevoren niet altijd precies. Geef een zo goed mogelijke schatting op en pas die tijdens het jaar aan als je inkomen sterk afwijkt. Te veel ontvangen toeslag moet je anders terugbetalen.
De zorgverzekeringspremie aftrekbaar maken als zzp’er is dus helaas niet mogelijk. Wat je wél kunt doen: kijken of je in aanmerking komt voor zorgtoeslag, en bij aanzienlijke zorgkosten uitzoeken of de aftrek van specifieke zorgkosten iets voor jou oplevert. De Belastingdienst heeft een overzichtelijke keuzehulp op zijn website waarmee je kunt nagaan welke zorgkosten bij jou in aanmerking komen.
