Obligaties gelden als veilig, maar risico’s zijn er zeker. Het grootste risico bij het beleggen in een obligatie is dat de uitgevende partij zijn betalingen niet meer kan nakomen. Je krijgt dan minder rente of zelfs je inleg niet terug. Naast dit zogeheten kredietrisico zijn er nog meer gevaren waar je als belegger rekening mee moet houden.
Wat is een obligatie eigenlijk?
Wanneer je een obligatie koopt, leen je geld uit aan een bedrijf of overheid. In ruil daarvoor ontvang je periodiek rente, ook wel de coupon genoemd. Aan het einde van de looptijd krijg je je inleg terug, mits alles goed gaat. Klinkt simpel, maar er kan onderweg van alles misgaan.
Wat is een risico bij het beleggen in een obligatie?
Er zijn meerdere risico’s die een rol spelen. De bekendste zijn het kredietrisico, het renterisico en het liquiditeitsrisico. Elk van deze risico’s kan invloed hebben op je rendement of op het bedrag dat je terugkrijgt.
Kredietrisico: de uitgevende partij kan omvallen
Kredietrisico is het risico dat de partij die de obligatie uitgeeft, zijn rente of aflossing niet meer betaalt. Dit kan gebeuren als een bedrijf failliet gaat of als een overheid in financiële problemen raakt. Hoe groter dit risico, hoe hoger de rente die beleggers eisen als compensatie. Obligaties van minder betrouwbare uitgevers bieden dus vaak een hogere rente, maar dat hogere rendement gaat gepaard met een groter risico op verlies.
Kredietbeoordelaars zoals Moody’s en Standard and Poor’s kennen kredietratings toe aan obligaties. Een hoge rating, zoals AAA, betekent dat het risico laag is. Een lage rating, ook wel junk bond of high yield obligatie genoemd, wijst op een hoger risico.
Renterisico: stijgende rente raakt de waarde
Wanneer de marktrente stijgt, daalt de koers van bestaande obligaties. Dit komt doordat nieuwe obligaties een hogere rente bieden, waardoor jouw oudere obligatie minder aantrekkelijk wordt. Dit is het renterisico. Als je de obligatie aanhoudt tot het einde van de looptijd, speelt dit risico minder. Maar verkoop je eerder, dan kun je met verlies verkopen.
Obligaties met een langere looptijd zijn gevoeliger voor renteveranderingen dan obligaties met een kortere looptijd. Beleggers die flexibiliteit willen, kiezen daarom soms voor kortlopende obligaties.
Liquiditeitsrisico: moeilijk te verkopen
Niet alle obligaties worden veel verhandeld. Als er weinig vraag is naar een bepaalde obligatie, kan het lastig zijn om die snel en tegen een goede prijs te verkopen. Dit heet het liquiditeitsrisico. Bij staatsobligaties van grote landen speelt dit risico minder, maar bij kleinere bedrijfsobligaties kan het wel degelijk een probleem zijn.
Inflatierisico en valutarisico
Er zijn nog twee risico’s die beleggers soms over het hoofd zien. Het eerste is het inflatierisico. Als de inflatie harder stijgt dan de rente die je ontvangt, daalt de koopkracht van je rendement. Je krijgt weliswaar de afgesproken rente, maar die is dan minder waard in de praktijk.
Het tweede is het valutarisico. Beleg je in een obligatie die is uitgedrukt in een andere munt, dan kan een wisselkoersverandering je rendement negatief beïnvloeden. Als de euro sterker wordt ten opzichte van de vreemde munt, is je rendement in euro’s lager dan verwacht.
Zo houd je de risico’s beheersbaar
Je kunt de risico’s van obligaties beperken door slim te spreiden en bewuste keuzes te maken. Let op het volgende:
- Kijk naar de kredietrating voordat je een obligatie koopt. Een hogere rating betekent minder kans op wanbetaling.
- Spreid over meerdere obligaties van verschillende uitgevers en sectoren.
- Houd rekening met de looptijd. Een kortere looptijd verkleint het renterisico.
- Beleg in obligaties in je eigen valuta als je het valutarisico wilt vermijden.
- Houd de inflatie in de gaten en vergelijk die met de rentevergoeding die je ontvangt.
- Kies voor staatsobligaties van stabiele landen als je zekerheid belangrijk vindt.
Obligaties zijn niet risicoloos
Obligaties worden vaak gezien als een rustige en veilige belegging, zeker vergeleken met aandelen. Maar geen enkele belegging is volledig zonder risico. De risico’s bij obligaties zijn anders dan bij aandelen, maar ze zijn er wel degelijk. Door je goed te informeren en bewust te spreiden, kun je beleggen in obligaties op een verstandige manier aanpakken.
Veelgestelde vragen
Wat is kredietrisico bij een obligatie?
Kredietrisico bij een obligatie is het risico dat de partij die de obligatie heeft uitgegeven, de rente of het geleende bedrag niet meer terugbetaalt. Dit kan gebeuren bij faillissement van een bedrijf of bij financiële problemen bij een overheid. Hoe lager de kredietrating van de uitgever, hoe groter dit risico.
Verlies je altijd geld als de rente stijgt?
Niet per se. Als de marktrente stijgt, daalt wel de marktwaarde van je obligatie. Maar als je de obligatie aanhoudt tot het einde van de looptijd, ontvang je gewoon de afgesproken rente en je inleg terug, zolang de uitgever niet in de problemen komt. Je verliest alleen echt geld als je tussentijds verkoopt.
Zijn staatsobligaties veiliger dan bedrijfsobligaties?
Staatsobligaties van financieel stabiele landen worden over het algemeen als veiliger beschouwd dan bedrijfsobligaties. Overheden hebben minder kans op faillissement dan bedrijven. Toch kunnen ook staatsobligaties risico’s dragen, zeker die van landen met een zwakkere economie of hoge schulden.
Wat is het verschil tussen een hoge en lage rating bij een obligatie?
Een hoge rating, zoals AAA, geeft aan dat de kans op wanbetaling erg klein is. Een lage rating wijst op een groter risico dat de uitgever zijn verplichtingen niet nakomt. Obligaties met een lage rating bieden vaak een hogere rente als compensatie voor dat extra risico.
