Een overlijden komt vaak onverwacht, en juist dan moet er veel worden geregeld. De dagen na het verlies van een dierbare zijn zwaar. Toch vragen veel praktische zaken meteen om aandacht. Denk aan de begrafenis of crematie, maar ook aan uitkeringen, verzekeringen en officiële instanties die op de hoogte gebracht moeten worden. In deze blog lees je stap voor stap wat je kunt verwachten en hoe je het overzicht bewaart.
De eerste stappen na het overlijden van een naaste
Zodra iemand is gestorven, moet dit officieel worden gemeld. De behandelend arts stelt een overlijdensverklaring op. Daarna geef je het overlijden door aan de gemeente waar de persoon is gestorven. Dit moet meestal binnen vijf dagen. De gemeente registreert het in de Basisregistratie Personen en geeft een akte van overlijden af. Die akte heb je nodig voor bijna alles wat daarna volgt: het regelen van de uitvaart, het opzeggen van abonnementen, het informeren van de bank en meer. Vraag dus meerdere gewaarmerkte kopieën op, want je zult ze vaker nodig hebben dan je denkt.
AOW en andere uitkeringen stoppen direct
Ontving de overledene een AOW-uitkering? Dan stopt die uitkering op de dag ná het overlijden. Dit geldt ook voor de inkomensondersteuning en het vakantiegeld dat bij de AOW hoort. Je moet het overlijden doorgeven aan de Sociale Verzekeringsbank, ook wel de SVB. Dat kan telefonisch of via de website van de SVB. In sommige gevallen heeft de partner of een nabestaande recht op een overlijdensuitkering. Die uitkering is eenmalig en bedraagt soms één maand AOW. Het is goed om dit na te gaan, want niet iedereen weet dat dit bestaat. Woonde de overledene in het buitenland? Dan gelden er aparte regels en moet je het overlijden binnen zes weken doorgeven. Andere uitkeringen, zoals een pensioen of een arbeidsongeschiktheidsuitkering, moeten apart worden gestopt of aangepast. Neem contact op met elk uitkeringsorgaan afzonderlijk.
Financiën en verzekeringen regelen na het verlies
Na het verlies van een gezinslid of partner verandert de financiële situatie vaak ingrijpend. Het is verstandig om snel een overzicht te maken van lopende rekeningen, abonnementen en verzekeringen. De bank moet worden geïnformeerd, zodat de rekeningen van de overledene worden geblokkeerd of overgezet. Als er een gezamenlijke rekening was, verandert de situatie afhankelijk van de afspraken. Veel mensen weten niet dat een levensverzekering een uitkering kan geven aan de nabestaanden. Check of de overledene zo’n polis had en bij welke verzekeraar. Voor de begrafenis of crematie zijn de kosten vaak hoog. Als er een uitvaartverzekering is, vergoedt die de kosten geheel of gedeeltelijk. Heb je zo’n verzekering niet kunnen vinden? Kijk dan bij de vorige bank of verzekeraar, want soms liggen oude polissen niet direct voor de hand.
De nalatenschap en de erfenis afhandelen
Als iemand overlijdt, laat die persoon een nalatenschap achter. Dat is alles wat de overledene bezat: geld, spullen, een huis, maar ook schulden. Als erfgenaam heb je een keuze: je kunt de erfenis aanvaarden, verwerpen of beneficiair aanvaarden. Bij beneficiaire aanvaarding accepteer je de erfenis alleen als er meer bezit dan schuld is. Dit is een verstandige keuze als je niet weet hoe de financiën van de overledene eruitzagen. Is er een testament? Dan staat daarin wie wat erft. Is er geen testament? Dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn, en dat zijn meestal de partner en de kinderen. Voor de afhandeling van een nalatenschap wordt soms een notaris ingeschakeld. Die kan helpen bij het verdelen van bezittingen en het opstellen van de benodigde documenten. Vergeet ook niet dat de Belastingdienst op de hoogte moet worden gesteld, omdat er mogelijk erfbelasting betaald moet worden.
Veelgestelde vragen
Moet ik het overlijden zelf melden bij de gemeente?
Het overlijden moet worden gemeld bij de gemeente waar de persoon is gestorven. Dit kan door een familielid worden gedaan, maar in de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit vaak. Vraag dit na zodat het op tijd gebeurt, want de melding moet binnen vijf dagen plaatsvinden.
Hoe lang duurt het voordat een erfenis wordt uitbetaald?
De tijd die nodig is voor de uitbetaling van een erfenis verschilt per situatie. Als er een notaris bij betrokken is, kan het enkele weken tot maanden duren. Zijn er schulden of zijn er meerdere erfgenamen die het oneens zijn, dan kan het langer duren. Een eenvoudige nalatenschap zonder testament of schulden gaat meestal sneller.
Wat is een overlijdensuitkering van de SVB?
De SVB kan na het overlijden van een AOW-ontvanger een eenmalige overlijdensuitkering betalen aan de nabestaanden. Die uitkering is bedoeld om de eerste kosten op te vangen. Niet iedereen heeft er recht op, dus het is verstandig om dit na te vragen bij de SVB. Dit kan telefonisch of via de website van de SVB.
Wat gebeurt er met abonnementen en contracten na iemands overlijden?
Abonnementen en contracten op naam van de overledene worden niet automatisch stopgezet. Als nabestaande moet je elk bedrijf apart informeren en vragen om opzegging. Vaak is een kopie van de overlijdensakte nodig. Denk aan telefoonabonnementen, streamingdiensten, tijdschriften en lidmaatschappen.
