Geld opzijzetten voor je pensioen, maar dan met belastingvoordeel: dat is in een notendop hoe lijfrente werkt. Je legt geld in tijdens je werkzame leven en laat het later in vaste termijnen uitkeren, bijvoorbeeld als aanvulling op je AOW of pensioen.
Wat is lijfrente precies?
Een lijfrente is een financieel product waarmee je extra inkomen opbouwt voor later. Je betaalt premie of stort bedragen in, en op een afgesproken moment krijg je dat geld periodiek terug, vaak maandelijks of jaarlijks. Het werkt dus als een soort persoonlijk pensioenpotje, los van je werkgever.
Lijfrente is er voor mensen die zelf voor extra inkomen willen zorgen. Denk aan zelfstandigen zonder pensioenregeling via een werkgever, maar ook werknemers met een pensioentekort kunnen er gebruik van maken.
Hoe werkt lijfrente in de opbouwfase?
In de opbouwfase leg je geld in. Dat kan op twee manieren:
- Lijfrenteverzekering: je betaalt premie aan een verzekeraar, die het geld beheert en belegt.
- Lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht: je opent een rekening bij een bank of vermogensbeheerder en stort daar zelf geld op, dat vervolgens belegd wordt.
Het grote voordeel in deze fase is de belastingaftrek. De inleg is onder voorwaarden aftrekbaar van je belastbaar inkomen. Je betaalt dus minder inkomstenbelasting in het jaar dat je inlegt. Hoeveel je mag aftrekken, hangt af van je zogeheten jaarruimte en reserveringsruimte. Die berekening is gebaseerd op je inkomen en de pensioenopbouw die je al hebt.
Wanneer mag je de lijfrente laten uitkeren?
Je mag de lijfrente pas laten uitkeren als je de AOW-leeftijd bereikt, of in sommige gevallen al tien jaar daarvoor. De Belastingdienst stelt regels aan het moment van uitkeren. Keer je te vroeg uit, dan betaal je een boete in de vorm van revisierente. Dat loopt flink op, dus het is verstandig je aan de afgesproken termijnen te houden.
De uitkering moet ook voor een bepaalde minimale duur lopen. Hoe lang precies hangt af van het soort lijfrente en op welke leeftijd je de uitkering laat ingaan. Een financieel adviseur kan je helpen de juiste looptijd te bepalen.
Hoe werkt de belasting bij de uitkering?
Bij lijfrente betaal je belasting op het moment van uitkeren, niet op het moment van inleggen. Dit heet het principe van uitgestelde belastingheffing. Tijdens je werkzame leven trek je de inleg af tegen je toenmalige belastingtarief. Als gepensioneerde val je vaak in een lager belastingtarief, waardoor je per saldo minder belasting betaalt over hetzelfde bedrag. Dat is het fiscale voordeel van lijfrente.
De uitkeringen worden gezien als inkomen en vallen dus in box 1. Je betaalt er inkomstenbelasting over, net als over je loon of pensioen.
Wat zijn de vormen van lijfrente?
Er zijn verschillende soorten, afhankelijk van je situatie:
- Oudedagslijfrente: een periodieke uitkering vanaf je pensioenleeftijd tot je overlijden.
- Nabestaandenlijfrente: een uitkering voor je partner of kinderen als jij overlijdt.
- Tijdelijke oudedagslijfrente: een uitkering voor een vaste periode, niet levenslang.
Welke vorm het beste bij je past, hangt af van je persoonlijke situatie, je gezinssamenstelling en hoeveel zekerheid je wilt voor jezelf en je naasten.
Zo begin je met lijfrente: een praktisch overzicht
- Bereken je jaarruimte via de berekening van de Belastingdienst om te weten hoeveel je fiscaal voordelig mag inleggen.
- Kies een product: een lijfrenteverzekering bij een verzekeraar of een lijfrenterekening bij een bank of vermogensbeheerder.
- Bepaal of je maandelijks inlegt of met een eenmalige storting werkt.
- Leg de gewenste ingangsdatum en uitkeringsduur vast.
- Geef de premie of inleg op in je belastingaangifte om de aftrek te claimen.
- Laat je adviseren als je twijfelt over de juiste vorm of het juiste moment van uitkeren.
Lijfrente is niet voor iedereen hetzelfde
Of lijfrente slim is voor jou, hangt af van je inkomen, je bestaande pensioenopbouw en je persoonlijke wensen voor later. Voor zelfstandigen is het vaak een van de weinige manieren om fiscaal voordelig pensioen op te bouwen. Voor werknemers kan het een aanvulling zijn als hun pensioen via de werkgever tekortschiet. In beide gevallen geldt: hoe eerder je begint, hoe meer tijd je geld heeft om te groeien.
Veelgestelde vragen
Hoe werkt lijfrente precies met belastingvoordeel?
Bij lijfrente leg je geld in dat je mag aftrekken van je belastbaar inkomen, zolang je binnen je jaarruimte blijft. Je betaalt op dat moment dus minder belasting. Pas als je de uitkering ontvangt, betaal je belasting over dat bedrag. Omdat je als gepensioneerde vaak in een lager belastingtarief valt, betaal je per saldo minder belasting over hetzelfde geld.
Wat is het verschil tussen een lijfrenteverzekering en een lijfrenterekening?
Bij een lijfrenteverzekering sluit je een contract af met een verzekeraar, die het geld beheert. Bij een lijfrenterekening open je een rekening bij een bank of vermogensbeheerder en beleg je het geld zelf of laat je het beleggen. Beide vallen onder de fiscale regels voor lijfrente, maar ze verschillen in flexibiliteit, kosten en risico.
Kan ik mijn lijfrente eerder opnemen als ik het geld nodig heb?
Vroeg opnemen is in principe niet toegestaan. Als je dat toch doet zonder dat aan de regels te voldoen, beschouwt de Belastingdienst het als onregelmatige afkoop. Je betaalt dan alsnog belasting over het bedrag én een extra heffing in de vorm van revisierente. Dit kan een flink deel van je opgebouwde bedrag kosten.
Hoe lang moet een lijfrente-uitkering minimaal duren?
De minimale duur van een lijfrente-uitkering hangt af van het type lijfrente en je leeftijd op het moment van uitkeren. Voor een oudedagslijfrente geldt dat de uitkering levenslang moet zijn. Voor een tijdelijke oudedagslijfrente gelden specifieke minimale looptijden die de Belastingdienst vaststelt. Een adviseur kan je hier precies in begeleiden.
