Rente lening familie is een onderwerp waar veel mensen mee te maken krijgen als zij geld uitlenen of juist lenen van een familielid. Het lijkt handig en makkelijk om een familielid te helpen met een lening. Toch zijn er spelregels. Zowel de belasting als goede familierelaties vragen om duidelijke afspraken. In deze blog lees je wat belangrijk is als je geld leent binnen de familie en waarom de afspraken over rente niet vergeten mogen worden.
Familielening en het belang van duidelijke afspraken
Als je geld leent van of aan een familielid, bijvoorbeeld tussen ouders en kinderen, kleinkinderen of broers en zussen, is het goed om duidelijke afspraken te maken. Er kunnen helaas misverstanden ontstaan als het niet duidelijk is hoeveel en wanneer er wordt afgelost of welke rente moet worden betaald. Spreek daarom samen af hoeveel geld wordt geleend, tegen welke voorwaarden, en vooral: welke rente je betaalt. Leg deze afspraken altijd zwart op wit vast, het liefst in een contract.
Marktconforme rente speelt een grote rol
Wanneer je geld leent bij familie, kun je niet zomaar zelf een rente kiezen. De Belastingdienst wil dat de afgesproken rente bij een familielening hetzelfde is als de rente die je bij een gewone geldverstrekker zou betalen. Dit heet een marktconforme rente. Dit betekent dat de afspraken eerlijk moeten zijn en niet lijken op een schenking. Kies je voor een te lage rente, dan kan de familie toch met schenkbelasting te maken krijgen. Het is dus verstandig om te kijken wat de rente op dat moment bij banken is voor een soortgelijke lening. Kijk bij het bepalen van de rente goed naar hoeveel risico er is, de looptijd van de lening en of er zekerheid wordt gevraagd, zoals een onderpand.
Waarom de rente voor beide partijen belangrijk is
Het vastleggen van de rente is zowel voor de lener als de uitlener belangrijk. Voor de persoon die geld leent, kan de betaalde rente aftrekbaar zijn bij de belasting, bijvoorbeeld bij een familielening voor de aankoop van een eigen huis. Maar dit kan alleen als alle gegevens netjes worden vastgelegd, zoals het afgesproken rentepercentage en het aflossingsschema. Voor de persoon die het geld uitleent, zijn deze inkomsten vaak belast. Vergeet dus niet deze inkomsten op te geven bij de jaarlijkse belastingaangifte. Als alles goed geregeld is, voorkomt dit vervelende situaties met de Belastingdienst en blijft de relatie met je familielid vaak goed.
Voorbeelden van rentepercentages en aflossingsafspraken
Bij familieleningen zie je vaak een lagere rente dan bij commerciële banken. Toch moet de rente dus marktconform zijn. Voor een persoonlijke lening geldt vaak een rente van ongeveer 5 tot 7 procent, terwijl de hypotheekrente op dit moment tussen 3 en 5 procent schommelt. Het is slim om ook af te spreken hoeveel en hoe vaak er wordt afgelost. Dit kan iedere maand zijn, maar soms kiest men voor een jaarlijkse aflossing of aflossing aan het einde van de looptijd. Heldere aflossingsafspraken zorgen voor minder verrassingen.
Vastleggen voorkomt ruzie en misverstanden
Geld en familie kunnen soms gevoelig liggen. Het vastleggen van alles, dus zowel het bedrag als de afspraken over rente en aflossing, verkleint de kans op ruzie. Door het op papier te zetten, bijvoorbeeld met een schuldbekentenis of zelfs via een notaris, weten beide partijen waar ze aan toe zijn. Het geeft duidelijkheid bij de <strongbelasting, maar ook bij onverwachte situaties zoals overlijden of ziekte. Het haalt bovendien de druk wat weg bij beide partijen. Je hoeft niet te gokken of te vertrouwen op vage toezeggingen.
Advies en hulp inschakelen
Veel mensen twijfelen over de juiste manier om een lening met familie te regelen. Je kunt altijd hulp vragen aan bijvoorbeeld de notaris of de belastingadviseur. Er bestaan zelfs standaardcontracten die je kunt invullen. Deze hulp is niet verplicht, maar kan zeker handig zijn bij grotere bedragen of als je twijfelt over de regels. Zo weet je zeker dat de familielening, inclusief de rente, helemaal volgens de regels gaat en voorkom je dat de Belastingdienst later aan de bel trekt.
Meest gestelde vragen over lenen en rente binnen de familie
- Moet ik belasting betalen als ik rente ontvang van een familielid?
Als je rente ontvangt over het bedrag dat je hebt uitgeleend aan familie, dan moet je deze inkomsten opgeven bij de belasting. Dit valt meestal onder de inkomsten uit sparen en beleggen (box 3).
- Wat gebeurt er als er geen rente wordt afgesproken?
Als je geen rente afspreekt, ziet de Belastingdienst het verschil met de marktrente als een schenking. Over schenkingen betaal je soms belasting. Het is daarom verstandig altijd een marktconforme rente te kiezen en vast te leggen.
- Is rente op een familielening aftrekbaar?
De rente die je betaalt op een lening bij familie voor de koop of verbouwing van je huis is soms aftrekbaar bij de belasting. Hiervoor moet je de lening en de renteafspraken officieel vastleggen en de Belastingdienst informeren.
- Kan ik een contract zelf maken of moet dat via een notaris?
Een leningsovereenkomst mag je zelf opstellen. Het hoeft niet via een notaris, maar het kan wel extra zekerheid bieden. Zolang alles duidelijk op papier staat, is het geldig.
